Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2015

6 Μαρτίου: Παγκόσμια ημέρα κατά του σχολικού εκφοβισμού

Ο όρος «εκφοβισμός και βία στο σχολείο» (school bullying), όπως και ο όρος «θυματοποίηση» (victimization) χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται εσκεμμένη, απρόκλητη, συστηματική και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές τους, εντός και εκτός σχολείου.

Συχνά το "ισχυρότερο" παιδί αντλεί από την πράξη του κάποιο όφελος, όπως ευχαρίστηση, κύρος, υλικά αποκτήματα, ενώ το "αδύναμο" παιδί δεν μπορεί να προστατέψει με ουσιαστικό και ριζικό τρόπο τον εαυτό του.

Ο εκφοβισμός και η βία στο σχολείο είναι και ομαδικό φαινόμενο, καθώς δεν αφορά μόνο το μαθητή που εκφοβίζει και εκείνον που εκφοβίζεται, αλλά και όσους είναι παρόντες ή γνωρίζουν την ύπαρξή του, δηλαδή τους παρατηρητές, οι οποίοι μπορεί να είναι είτε μαθητές είτε ενήλικες.

Ο εκφοβισμός μπορεί να πάρει διάφορες μορφές:

• Σωματικός: φυσικός τραυματισμός ή απειλή τραυματισμού προς κάποιον. Εκδηλώνεται με σπρωξίματα, σκουντήματα, αγκωνιές, γροθιές και κλοτσιές, τρικλοποδιές, χτυπήματα με αντικείμενα, τσιμπήματα και δαγκωνιές, περιορισμό του άλλου μέσω σωματικών πρακτικών.

Λεκτικός: συστηματική χρησιμοποίηση υβριστικών εκφράσεων, φραστικών επιθέσεων, προσβολών και απειλών, αγενών σχολίων και ειρωνείας, χρήση παρατσουκλιών.

Εκφοβισμός με εκβιασμό: εκούσια απόσπαση χρημάτων ή προσωπικών αντικειμένων, η οποία συνοδεύεται από απειλές ή και τον εξαναγκασμό σε αντικοινωνικές πράξεις.

Έμμεσος ή κοινωνικός: προσπάθεια για κοινωνική απομόνωση ή αγνόηση ατόμου, για άσκηση επιρροής στην ομάδα των συνομηλίκων ώστε να αισθανθούν αντιπάθεια για κάποιο συγκεκριμένο συμμαθητή τους, διάδοση κακόβουλων φημών και ψευδών.

 Ηλεκτρονικός: αποστολή απειλητικού ή υβριστικού υλικού μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, των υπηρεσιών MMS και SMS που παρέχουν τα κινητά τηλέφωνα και των διαδικτυακών τόπων κοινωνικής δικτύωσης, χρήση ή παραποίηση των προσωπικών δεδομένων κάποιου ατόμου, αποκλεισμός του από μια δικτυακή ομάδα, κλήσεις στο κινητό του από άγνωστο νούμερο.

Ρατσιστικός: διάδοση αρνητικών σχολίων εξαιτίας της καταγωγής, της κοινωνικής τάξης, της οικονομικής κατάστασης, της διαφορετικότητας.

• Σεξουαλικός: υβριστικά σχόλια, σκίτσα και γκράφιτι με σεξουαλικό περιεχόμενο, ανήθικες χειρονομίες, ανεπιθύμητο άγγιγμα, μέχρι και σοβαρές σεξουαλικές επιθέσεις.


Τα στοιχεία σοκάρουν

Έρευνα που διεξήγαγε "Το Χαμόγελο του Παιδιού" έδειξε ότι 1 στους 3 μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχει πέσει θύμα bullying, ενώ η χώρα μας, ανάμεσα σε 6 ευρωπαϊκές χώρες βρίσκεται στην τέταρτη θέση στα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού με ποσοστό 31,98%.

Μια άλλη έρευνα, που έγινε σε 13 Κέντρα Υγείας της Μακεδονίας, αποκάλυψε πως 1 στους 20 μαθητές γυμνασίου έπεσε τον τελευταίο χρόνο θύμα bullying, ποσοστό που σχεδόν διπλασιάζεται στο λύκειο.

Οι συνέπειες στον ψυχισμό των παιδιών

Οι συνέπειες του bullying στο ψυχισμό των παιδιών μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρές και να διαταράξουν την ψυχοσωματική υγεία τους, ακόμη και αν δεν υποστούν, οποιασδήποτε μορφής, άσκηση σωματικής βίας. Τα παιδιά που βιώνουν αυτού του είδους τη βία νιώθουν απομονωμένα, αβοήθητα και περιθωριοποιημένα. Κλείνονται στον εαυτό τους και νιώθουν ενοχές και αδιέξοδο. Δυστυχώς, η σιωπή η δική τους και των άλλων παιδιών που γνωρίζουν αλλά δε μιλούν, βοηθά τη συνέχιση της αρρωστημένης αυτής κατάστασης.

Να σπάσει ο κύκλος της σιωπής και της βίας

Τα στοιχεία δείχνουν ότι στο 85% των περιπτώσεων, ο εκφοβισμός λαμβάνει χώρα ενώπιον τρίτων. Όμως τα παιδιά, μάρτυρες μιας τέτοιας συμπεριφοράς φοβούνται και τα ίδια πως αν μιλήσουν, θα γίνουν τα επόμενα θύματα του bullying. 

Σύμφωνα με τους παιδοψυχολόγους, βασικός τρόπος αντιμετώπισης του φαινομένου είναι η ενθάρρυνση των παιδιών να σπάσουν τη σιωπή τους, αναφέροντας τα περιστατικά βίας, έτσι ώστε να ζητηθεί βοήθεια είτε από τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς ή τους συμμαθητές τους και να αντιμετωπιστεί έγκαιρα η επιθετικότητα των άλλων παιδιών.

Δεν υπάρχουν σχόλια: